Podstawa działania w toku postępowania procesu karnego. Dostęp do akt
Idąc dalej – podejrzany, a często jego obrońca (którego uprawnia do działania w jego imieniu) winien wiedzieć, co znajduje się w aktach sprawy. Podejrzany powinien mieć możliwość się bronić vide ustosunkować się do znajdujących się w aktach postępowania dowodów, na przykład zeznań świadków czy też wyjaśnień innych współpodejrzanych w prowadzonej sprawie. Jest to szczególnie istotne z tego względu, że często organ prokuratorski uzależnia ewentualne stosowanie środków zapobiegawczych względem takiej osoby właśnie od złożonych przez nią na tym etapie wyjaśnień.
Czy prokurator ma prawo, aby odmówić dostępu do akt stronom w toku postępowania przygotowawczego?
Zgodnie z brzmieniem art. 156 § 5 k.p.k. zd. pierwsze:
„Jeżeli nie zachodzi potrzeba zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania lub ochrony ważnego interesu państwa, w toku postępowania przygotowawczego stronom, obrońcom, pełnomocnikom i przedstawicielom ustawowym udostępnia się akta, umożliwia sporządzanie odpisów lub kopii oraz wydaje odpłatnie uwierzytelnione odpisy lub kopie”.
Pamiętać należy, że użycie sformułowania „udostępnia się” oraz „umożliwia” oznacza, iż udostępnienie akt, jak też umożliwienie sporządzania z nich odpisów oraz kopii, jak też wydawania odpłatnie uwierzytelnionych odpisów lub kopii, jest zasadą, od której odstąpić można tylko i wyłącznie w przypadku konieczności zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania lub ochrony ważnego interesu państwa. Zgoda na udostępnienie akt sprawy, jak też wykonanie ich fotokopii musi być więc wyrażona zawsze, gdy nie zachodzi konieczność zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania.
Kto może uzyskać dostęp do akt postępowania przygotowawczego?
Z aktami postępowania przygotowawczego pokrzywdzony może zapoznać się osobiście lub upoważnić do tego swojego pełnomocnika, na przykład adwokata. Warto też znać pozostałe prawa i obowiązki oskarżonego.
Prowadzimy takie sprawy w Katowicach. Więcej informacji: adwokat w sprawach karnych w Katowicach.
